Niets zo praktisch als een goede theorie

Wilt u ook wel eens dat de leden van uw vereniging zich wat anders gedroegen?

Gedrag is wat je van mensen ziet. Wat ze denken zie je niet - dat speelt zich af tussen de oren.

Leden vertonen ook gedrag, bijvoorbeeld:

  • ze nemen deel aan verenigingsactiviteiten
  • ze accepteren uitspraken van scheidsrechters
  • ze gaan vriendschappelijk met elkaar om.

Coaches van bijvoorbeeld voetbalteams, hebben aandacht voor ander gedrag, bijvoorbeeld:

  • de teamleden komen trouw naar de trainingen
  • de teamleden zetten zich in voor het team
  • de teamleden spelen sportief.

De taak van een coach is, van een groepje individuen een 'team' te maken: een geheel van mensen die op elkaar zijn ingespeeld. Afhankelijk van individuele talenten krijgen teamleden een passende rol waar ze de benodigde techniek dan voor leren toepassen. Hij is bezig het gedrag van de teamleden te veranderen.

.

Over het veranderen van het gedrag van groepen mensen is veel geschreven en zijn theorieën ontwikkeld. Een van die theorieën is het model van Grenny.

Grenny onderscheidt drie niveaus van aangrijpen:

  1. het individu,
  2. de mensen in zijn omgeving (teamgenoten, collega's, enz.), en
  3. de context waarbinnen dit gedrag gewenst is (thuis, op straat, op het veld, enz.).

.

Binnen elk niveau onderscheidt hij twee aspecten: willen en kunnen.

Zo onderscheidt hij zes aangrijpingspunten voor gedragsverandering, zie het lijstje hieronder:

  1. Individu: (1) wil iets, (2) kan het
  2. Mensen in de omgeving: (3) moedigen hem aan, (4) helpen hem
  3. Context: (5) maakt het gedrag aantrekkelijk, (6) maakt het gedrag gemakkelijk.

.

Grenny stelt dat als je vier van de zes aangrijpingspunten benut, je meestal succes hebt: de mensen gaan het gewenste gedrag vertonen.

.

Voor een voetbaltrainer bijvoorbeeld:

  1. teamlid: (1)wil wel (anders zat hij niet op voetballen); (2) moet wel een hoop leren: spelregels, baltechniek, tactiek, en moet natuurlijk zijn conditie opkrikken
  2. omgeving (trainer, teamgenoten): (3) moedigen hem aan, monteren hem op; (4) helpen hem, spelen hem de bal toe, werken met hem samen
  3. context: (5) accommodatie, clubtenue, eer, aandacht; (6) bereikbaarheid, flexibiliteit.

.

U ziet dat iemand die (1) wil voetballen, (2) een hoop moet leren - ongeacht de vereniging.

Verder dat wat een vereniging voor hem kan doen (5 en 6), niet zoveel verschilt van wat andere verenigingen in de buurt kunnen doen.

Het grootste verschil in hoe de aangrijpingspunten worden benut, zit hem op het niveau van het team en de coach. En u begrijpt meteen het belang van een 'goede' coach voor een team.

.

Een bestuur wil weer andere dingen van de leden, bijvoorbeeld:

  • ze betalen hun contributie op tijd
  • ze komen naar de ledenvergaderingen
  • ze zetten zich in voor de vereniging.

.

Ook hier gaat het om gedrag: gedrag dat u als bestuur wil bijbuigen.

Ik maak het even wat concreter: de kascommissie.

Bij veel verenigingen is het ieder jaar weer een strijd om mensen te vinden voor de kascommissie.

.

De voorzitter vraagt op de ledenvergadering:

"Wie van de aanwezigen is bereid om in de kascommissie te zitten?"

Doodse stilte.

.

Dat gedrag moet anders! En dat kan - gebruik het model van Grenny en benut tenminste vier aangrijpingspunten.

Eerst inventariseer ik welke aangrijpingspunten gewoonlijk worden benut:

  1. Individu: (1) willen? niemand wil per se in de kascommissie; (2) kunnen? "Ik weet niets van boekhouden. Ik weet niet wat een kascommissie doet. Ik kan niet controleren." - kennisgebrek!
  2. Omgeving: (3) aanmoedigen? - nee, doodse stilte; (4) helpen? - nee, niets voor geregeld
  3. Context: (5) aantrekkelijk maken? - nooit aan gedacht; (6) gemakkelijk maken? OK: je hoeft je vinger maar op te steken en je bent benoemd.

Dus maar 1 van de 6 aangrijpingspunten wordt benut. U heeft er nog 3 van de resterende 5 nodig. Welke? Even afstrepen.

De eerste, zelf willen, valt af want niemand loopt rond met de ambitie om lid van de kascommissie te worden. De derde, aanmoedigen, valt ook af want als je zelf niet wil waarom zou je dan een ander aanmoedigen?

Blijven over: de tweede (kunnen), de vierde (helpen), en de vijfde (aantrekkelijk maken).

.

Kunnen

Als leden weten wat een kascommissie doet, waarom en hoe, dan benut u dit aangrijpingspunt. Vertel uw leden dat, bestuur!

.

Helpen

De kascommissie bestaat uit minimaal twee mensen en meestal niet meer dan twee. Vaak kennen de leden elkaar niet en zijn beiden nieuw in deze functie. Wanneer de kascommissie uit meer leden bestaat die bovendien ieder meer dan 1 keer een controle doen, dan doen zij ervaring op en kunnen pas-benoemde leden inwerken, begeleiden en ondersteunen. 'Dakpansgewijze opvolging' noemt men dit wel. Ze helpen elkaar want ze kúnnen elkaar helpen.

.

Aantrekkelijk maken

De kascommissie is alleen zichtbaar tijdens de jaarvergadering. Een van de leden leest het verslag voor, een of meer worden herbenoemd en een nieuwe wordt benoemd - en dat is het dan. De rest van het jaar heerst er stilte. Onbekend maakt onbemind. Doorbreek dit dus. Zet ze op een voetstuk. Toon waardering voor hun werkzaamheden.

Als bestuur kunt u de kascommissie wat meer op de voorgrond zetten, bijvoorbeeld met een vermelding op uw website, wellicht een eigen webpagina waar de laatste twee verslagen te vinden zijn en een rooster van aftreden. Leden zien dit en sommigen zal het aanspreken.

.

Als lid van de kascommissie in mijn eigen vereniging heb ik vorig jaar op een door de kascommissie georganiseerde avond de aangrijpingspunten Kunnen en Helpen verzorgd. In een presentatie van ongeveer een uur nam ik de deelnemers mee langs taken, bevoegdheden, organisatie en werkwijze van de kascommissie.

Diezelfde avond was een lid bereid, kandidaat te staan voor de kascommissie.

.

Praatje?

Ik kan een dergelijke presentatie houden voor uw leden, toegesneden op de situatie in uw vereniging. In een 'fact sheet' (pdf) staan inhoud, de aanpak, de voorwaarden, de kosten en de gunstige effecten. Stuur een e-mail naar fs-kc@karelvanzanten.nl en u krijgt het automatisch in uw computer.

Deze site gebruikt cookies om webshopdiensten en uw gebruikerservaring te verbeteren.

Zie meer: Privacy (Klik op button > Accepteer om dit scherm niet meer te laten verschijnen)