Nieuwe wet - regels voor meervoudig stemrecht

Nieuwe wet - regels voor meervoudig stemrecht


Inhoud
Nieuwe wet: de WBTR
Statuten aanpassen
Meervoudig stemrecht
Bestaande statuten - nieuwe wet
Voorbeelden
Opmerkingen
Pas op: een mening
Meer
Wetten op Internet
.

Nieuwe wet: de WBTR

De Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) biedt mogelijkheden om het toezicht op het bestuur te regelen. U kuntvan deze mogelijkheden gebruik maken, maar dit hoeft niet. Zie mijn vorige blogpost: https://www.karelvanzanten.nl/blog/stichtingen-en-verenigingen/nieuwe-wet-meer-duidelijkheid-en-meer-mogelijkheden.
.

Statuten aanpassen

Maar in de wet staan een paar dingen die u op termijn wel moetregelen. Als u toch al van plan bent om de statuten van uw stichting of vereniging aan te passen, neem deze paar verplichtingen dan meteen even mee. De WBTR zegt daarover:
De rechtspersoon brengt bij de eerstvolgende statutenwijziging na inwerkingtreding van deze wet de statuten in overeenstemming met artikel 44 leden 4 en 5, artikel 47 leden 4 en 5, artikel 291 leden 4 en 5 en artikel 292a leden 4 en 5 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek.
Bron: art. XV lid 4, WBTR (https://www.eerstekamer.nl/behandeling/20200128/gewijzigd_voorstel_van_wet_3)
Er staat: bij de eerstvolgende statutenwijziging. Er wordt geen termijn genoemd, maar als u de statuten wijzigt, houdt u dan rekening met deze eis.

art. 44 leden 4 en 5 luiden:

  1. De statuten kunnen bepalen dat een met name of in functie aangeduide bestuurder meer dan één stem wordt toegekend. Een bestuurder kan niet meer stemmen uitbrengen dan de andere bestuurders tezamen.
     
  2. De statuten bevatten voorschriften omtrent de wijze waarop in de uitoefening van de taken en bevoegdheden voorlopig wordt voorzien in geval van ontstentenis of belet van alle bestuurders. De statuten kunnen deze voorschriften bevatten voor het geval van ontstentenis of belet van een of meer bestuurders. In de statuten kan nader worden bepaald wanneer sprake is van belet. Degene die bij ontstentenis of belet van bestuurdersingevolge een statutaire regeling is aangewezen tot het verrichten van bestuursdaden, wordt voor wat deze bestuursdaden betreft met een bestuurder gelijkgesteld.

art. 47 leden 4 en 5 luiden:

  1. De statuten kunnen bepalen dat een met name of in functie aangeduide commissaris meer dan één stem wordt toegekend. Een commissaris kan niet meer stemmen uitbrengen dan de andere commissarissen tezamen.
     
  2. De statuten bevatten voorschriften omtrent de wijze waarop in de uitoefening van de taken en bevoegdheden voorlopig wordt voorzien in geval van ontstentenis of belet van alle commissarissen. De statuten kunnen deze voorschriften bevatten voor het geval van ontstentenis of belet van een of meer commissarissen. In de statuten kan nader worden bepaald wanneer sprake is van belet. Degene die bij ontstentenis of belet van commissarisseningevolge een statutaire regeling de taken van een commissaris vervult, wordt voor het vervullen van die takenmet een commissaris gelijkgesteld.

U ziet dat de tekst bijna identiek is aan die van de leden 4 en 5 van artikel 44 - ik heb de verschillen onderstreept. In plaats van 'bestuurder(s)' staat er 'commissaris(sen)'. De artikelen 44 en 47 gelden voor verenigingen.
De leden 4 en 5 van artikel 291 en 292a gelden voor stichtingen; zij hebben dezelfde intentie als, en zijn bijna identiek geformuleerd aan, de hierboven weergegeven leden 4 en 5 van artikelen 44 en 47.
.
In deze blogpost ga ik in op het meervoudig stemrecht, dus lid 4 van de genoemde artikelen. In de volgende blogpost ga ik in op lid 5 van deze artikelen, dus op wat u moet regelen rond 'ontstentenis en belet'.
.

Meervoudig stemrecht

Lid 4 van de artikelen 44, 47, 291 en 292a, betreffende meervoudig stemrecht, bestaat uit slechts twee zinnen. Ik loop ze even langs.
.

Eerste zin

De statuten kunnen bepalen dat een met name of in functie aangeduide bestuurder meer dan één stem wordt toegekend. (Analoog voor commissaris)
De statuten kunnen bepalen dat ... - Bepalen de statuten hieromtrent niets dan heeft iedere bestuurder of commissaris in zijn orgaan één stem.
Er staat niet: ... dat één (...) bestuurder ... Dus kunt u in uw statuten bijvoorbeeld de voorzitter 3, de secretaris 2 en de overige bestuursleden elk 1 stem toekennen.
.

Tweede zin

Een bestuurder kan niet meer stemmen uitbrengen dan de andere bestuurders tezamen.
Dat iemand meer dan 1 stem heeft betekent nog niet dat hij ze ook allemaal mag gebruiken. De beperking maakt dat geen enkel lid van een gremium daar in zijn eentje besluiten kan doordrukken. De bedoeling van deze zin is, een dictatuur te voorkomen.
.

Bestaande statuten - nieuwe wet

De WBTR stelt geen termijn waarbinnen u de statuten moet hebben aangepast, maar stelt wel een limiet aan de geldigheid van bestaand meervoudig stemrecht:
.
Een statutaire bepaling die vóór inwerkingtreding van deze wet bepaalt dat een bepaalde bestuurder of een commissaris van een vereniging, een coöperatie, een onderlinge waarborgmaatschappij of een stichting, meer stemmen kan uitbrengen dan de andere bestuurders respectievelijk commissarissen tezamen, is geldig tot uiterlijk vijf jaar na de datum van inwerkingtreding van deze wet of tot de eerstvolgende statutenwijziging na de inwerkingtreding van deze wet, naar gelang welk moment eerst valt. 
(WBTR, artikel XV lid 5)
.
Doet u niets aan uw statuten dan vervalt de bestaande mogelijkheid om in een gremium in je eentje een besluit door te drukken, automatisch op 1 juli 2026.
.

Voorbeelden

Stel dat een oprichter van een vereniging of stichting voor het leven tot bestuurslid is benoemd en dat hij tien stemmen heeft.
Stel verder dat men geen reden ziet de statuten aan te passen.
In dit geval mag hij nog vijf jaar doorgaan met in het bestuur zijn tien stemmen uit te brengen.
Stel tenslotte dat er drie anderen in het bestuur zitten, elk met één stem.
Als de andere bestuursleden allen tegen een voorstel stemmen kan hij zijn volle stemgewicht inzetten zodat het met 10 tegen 3 is aangenomen.
Na die vijf jaar mag hij niet meer dan 3 stemmen uitbrengen van zijn tien stemmen. Wanneer de andere drie allen tegenstemmen is het 3 tegen 3. De stemmen staken, er is geen meerderheid voor het voorstel en is het verworpen.
.
Het bovenstaande is een wat extreem voorbeeld. Gangbaarder is dat een bestuurslid - meestal de voorzitter - anderhalve stem heeft. Daarmee wordt voorkomen dat wanneer er een even aantal stemmen wordt uitgebracht, de stemmen staken. In een bestuur van vijf mensen waarvan er vier aan een bestuursvergadering deelnemen, zou een stemming die anders als 2 tegen 2 uitvalt, uitvallen als 2 tegen 2,5.
In de beoogde nieuwe situatie mag de voorzitter zijn extra halve stem alléén niet inzetten in een vergadering waaraan behalve hijzelf nog één ander bestuurslid deelneemt.
.

Opmerkingen

Handig om te weten: de WBTR wordt op 1 juli 2021 van kracht (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2020-508.html).
.
Een bestuurslid of commissaris kan meer dan 1 stem hebben in het bestuur c.q. de raad van commissarissen. Als zij lid zijn van de vereniging hebben zij in de algemene vergadering 1 stem (art. 38 lid 1, BW2); zijn zij geen lid van de vereniging - onder voorwaarden kunnen namelijk ook niet-leden benoemd worden in het bestuur of de raad van commissarissen - dan hebben zij een 'adviserende stem': ze mogen wel spreken maar niet stemmen (art. I F lid 8 en I G lid 9, WBTR).
.
Voor andere functionarissen van uw organisatie kunt u het meervoudig stemrecht in de reglementen regelen. Daar kunt u de beperking op het uitbrengen van stemmen overnemen of weglaten.
.

Pas op: een mening

Het meervoudig stemrecht is een paardenmiddel. Het maakt het mogelijk om zonder veel discussie een besluit erdoor te drukken. Het is misschien slagvaardig maar het is niet goed voor het draagvlak voor een beslissing.
In veel gremia is het gebruikelijk dat (bij een stemming bij handopsteken of bij een hoofdelijke stemming) de voorzitter geen stem uitbrengt. Pas wanneer de stemmen staken brengt de voorzitter een stem uit.
In het ideale geval stemt hij zo dat de beraadslaging over het onderwerp verder kan gaan.
Het is naar mijn mening niet zijn taak om het voorstel de kant op te krijgen die de indiener ervan het liefst heeft, maar om te bevorderen dat voorstellen worden aangenomen waar draagvlak voor is.
.

Meer

U ziet dat twee zinnen in een wetsartikel stof geven voor twee, drie pagina's in mijn blog.
.
Mocht u met een vraag zitten over of iets in uw vereniging wel kan of mag, legt u deze dan aan mij voor via mijn vraagbaak (vraagbaak@karelvanzanten.nl). Het kost u niets en ik reageer meestal nog dezelfde dag.
Mensen die u voorgingen voelden zich geholpen, te oordelen aan hun reacties.

Waarom ik het gratis doe? Zo hoor ik van kwesties die buiten mijn eigen kringetje spelen dus het verbreedt mijn kijk op de wereld. Bovendien stimuleert het me om me te verdiepen in wetsartikelen die ik anders nooit zou lezen en problemen waar ik anders nooit over zou nadenken, dus het verdiept mijn kennis.

Wilt u zich breder oriënteren dan beveel ik enkele boekjes aan die ik voor leden en bestuursleden heb geschreven.
Het oudste en breedste is Het besturen van stichtingen en verenigingen.
Special voor leden schreef ik het Ledenzakboekje en aansluitend de Checklist voor bestuursleden van verenigingen. Deze gaan over rechten (van leden) en plichten (van een bestuur jegens de leden). Naar aanleiding van de WBTR ga ik de Checklist aanpassen.
Tenslotte is er Succesvol vergaderen: Alles tijdig en zorgvuldig afhandelen. Dit gaat helemaal over het leiden van een vergadering.
.

Wetten op internet

U kunt de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) hier vinden:
https://www.eerstekamer.nl/behandeling/20200128/gewijzigd_voorstel_van_wet_3.
Het heet daar een wetsvoorstel maar dit voorstel is goedgekeurd door de 1e Kamer dus dit is de wet. Hij wordt op 1 juli 2021 van kracht.
Het huidige Boek 2 van het Burgerlijk wetboek (BW2) vindt u hier: https://wetten.overheid.nl/BWBR0003045

Deze site gebruikt cookies om webshopdiensten en uw gebruikerservaring te verbeteren.

Zie meer: Privacy (Klik op button > Accepteer om dit scherm niet meer te laten verschijnen)